Energietransitie

Er moet nog veel gebeuren

Gunnen we onze kinderen en kleinkinderen een leefbare aarde? Dan zal onze manier van leven drastisch moeten veranderen. De aarde warmt op, de zeespiegel stijgt en er dreigen extreme neerslag en rampzalige droogte. Om deze ontwikkelingen tegen te gaan, werd in Parijs het Klimaatakkoord getekend. Het doel is CO2-neutraal te zijn in 2050. Maar om dat doel te realiseren, moet er nog veel gebeuren.

Wereldwijd nam ons energieverbruik de laatste decennia explosief toe. Niet alleen door het sterk groeiende aantal bewoners, maar ook door onze manier van leven. Willen we de trend van een opwarmende aarde afvlakken, dan zullen we ons energieverbruik ingrijpend moeten veranderen. Forse CO2-reductie is noodzakelijk en we moeten meer gebruikmaken van duurzame energiebronnen. Om de energietransitie in Nederland met alle stakeholders vorm te geven, heeft de overheid vijf klimaattafels in het leven geroepen: elektriciteit, gebouwde omgeving, industrie, landbouw en landgebruik, en mobiliteit. Deskundigen uit deze sectoren zijn om de tafel gegaan en met plannen gekomen.

Vliegschaamte en minder vleesconsumptie

Verschillende klimaattrends zijn nu zichtbaar in de maatschappij. Zo wordt er in de gebouwde omgeving al meer en meer gebruik gemaakt van nieuwe energiebronnen als een warmtenet, zonnepanelen of warmtepomp. De wet- en regelgeving wordt steeds scherper. Er komen extra energiebelastingen. Maar er komen ook voordelen op energievriendelijke apparatuur. De best verkochte elektrische auto in Nederland was vorig jaar de Tesla. Niet omdat deze zo goedkoop is, maar omdat de bijtelling en motorrijtuigenbelasting zo laag zijn. Op die manier probeert de overheid met het afstraffen van slecht gedrag en het belonen van goed gedrag de transitie te versnellen. Onder consumenten vindt nu een omslag plaats. Men begint zich te schamen voor massaal koopgedrag en spreekt elkaar aan op bijvoorbeeld het gebruik van vliegtuigen of oude dieselauto’s. De vleesconsumptie neemt af en initiatieven als ‘koop een koe’ worden populair. Mensen willen beter bezig zijn dan voorheen.

Veel onzekerheden

Maar willen we in 2050, 95 procent minder CO2 uitstoten dan in 1990, dan moet er de komende jaren nog veel gebeuren. En dat terwijl er veel onzekerheden zijn. We weten niet hoeveel mensen er over dertig jaar op aarde leven, wat we dan belangrijk vinden, welke apparaten we hebben en welke technische oplossingen er zijn. Zeker is in ieder geval dat het anders moet dan nu. Elke stap die we nu nemen, moet in het belang staan van de klimaatdoelen. Met de huidige stand van de technologie gaan we de doelen niet halen. Er is veel mogelijk, maar veel ook nog niet. Wat we wel weten is dat er in 2050 veel technologische innovaties betaalbaar op de markt zullen zijn.

Stap voor stap naar duurzame energie

In 2030 is 70 procent van alle elektriciteit en minimaal 27 procent van alle energie (elektriciteit, gas en warmte) duurzaam opgewekt. Dat hebben de lidstaten van de Europese Unie met elkaar afgesproken. De overstap naar duurzame energie gebeurt stapsgewijs. Momenteel wekt Nederland duurzame energie vooral op met windturbines op zee, windmolens op land en zonnepanelen op daken en in zonneparken. In de toekomst komen daar technieken bij die nu nog verder doorontwikkeld moeten worden, zoals aardwarmte, restwarmte en groene waterstof. En op langer termijn komen wellicht ook nieuwe technieken als thorium beschikbaar voor energieopwekking. De omslag naar een Nederland zonder fossiele energie betekent dat er de komende jaren veel gaat veranderen. Bron: Rijksoverheid.nl

Praktisch ondersteunen

Deloitte kan gemeenten, provincies, woningcorporaties, bedrijven en maatschappelijke organisaties ondersteunen met een aantal zaken als het praktisch formuleren van een visie, het doorrekenen van investeringen, bouwen van specifieke dashboards en bij het maken van keuzes. Gemeenten moeten per januari 2021 een warmtevisie gereed hebben. Wij kunnen hen helpen deze te vormen, aan te scherpen en door te rekenen. Welk effect hebben subsidies bijvoorbeeld op het versnellen van de transitie en het behalen van de klimaatdoelen? En hoe kunnen alle stakeholders betrokken worden bij de visie? We helpen niet alleen bij het maken van keuzes op strategisch niveau, maar kunnen ook ondersteunen bij het vertalen naar managementinformatie.

Woningcorporaties hebben verschillende opties met betrekking tot de energietransitie. Maar welk effect hebben deze op het vermogen en de samenstelling van het woningbezit? Welke stappen kunnen zij nemen en wat zijn de voor- en nadelen? Je kunt bijvoorbeeld alle woningen ouder dan dertig jaar slopen en vervangen door nieuwe, maar dan is er geen woningcorporatie meer die financieel zelfstandig kan functioneren. Wat is realistisch? Hoe kun je in het vaststellen van de nieuwe vastgoedstrategie rekening houden met de toekomstige energie-eisen? Deloitte kan helpen met het optimaliseren van de interne beheersing, maar uiteraard ook met fiscale advisering. Welke belastingvoordelen zijn er bij investeringen in energiebesparende maatregelen? Voor woningcorporaties, bedrijven en maatschappelijke organisaties zijn er immers tal van fiscale aftrekkosten en btw-voordelen.

Meer weten?

Voor meer informatie over energietransitie en andere artikelen, klik dan op de onderstaande button om de overzichtspagina van 'Future of Energy' te bekijken of neem contact op met Klaas Groenveld.